Ανάλυση διατροφικής ετικέτας

Ανάλυση διατροφικής ετικέτας

Στη σύγχρονη εποχή, η συνεχής ανάπτυξη της παραγωγής και της τεχνολογίας τροφίμων οδηγεί στη δημιουργία ολοένα και περισσότερων νέων προϊόντων. Ως αποτέλεσμα, καθίσταται απαραίτητη η ενημέρωση και η εκπαίδευση των καταναλωτών σχετικά με την αναγνώριση και την κατανόηση των πληροφοριών που αναγράφονται στις ετικέτες τροφίμων, ώστε να μπορούν να κάνουν συνειδητές και υπεύθυνες διατροφικές επιλογές.

Πρώτα απ’ όλα τι προσέχουμε στις ετικέτες τροφίμων;

Είναι υποχρεωτικό να αναγράφονται τα στοιχεία ανά 100 g/ml. Συχνά υπάρχουν τα στοιχεία και ανά μερίδα προϊόντος.

Όσον αφορά την διατροφική  σειρά με την οποία αναγράφεται κάθε πληροφορία στο πίσω μέρος του εκάστοτε προϊόντος είναι συγκεκριμένη. Με την σειρά από πάνω προς τα κάτω συναντάμε την ενέργεια (kj ή kcal), τα λιπαρά (g)΄εκ των οποίων κορεσμένα (g), τους υδατάνθρακες (g)΄εκ των οποίων σάκχαρα (g), εδώδιμες ίνες, πρωτεΐνες και αλάτι.

Θερμίδες

Η ενέργεια κάθε προϊόντος εκφράζεται με κιλοτζάουλ (kj) ή με χιλιοθερμίδες (kcal) και αποτελεί την πρώτη γραμμή που θα συναντήσουμε στο πίσω μέρος. Αν ένα τρόφιμο περιέχει αρκετές ή λίγες θερμίδες κρίνεται με βάση την ημερήσια ενεργειακή πρόσληψη του κάθε ανθρώπου και τον εκάστοτε στόχο του. Πέρα από το κομμάτι των θερμίδων χρήζει ιδιαίτερη σημασία η ποιότητα του κάθε τροφίμου και τι αυτό προσφέρει.

Λίπος

Τα λιπαρά αναγράφονται συνολικά σε γραμμάρια (g).  Μία καλή επιλογή τροφίμου δεν πρέπει να ξεπερνά τα 17,5 g ανά 100g  προϊόντος. Aπό κάτω παρατηρούμε τα κορεσμένα λιπαρά, λιπαρά που προέρχονται από το λίπος ζωικών τροφίμων. Αυτά τα συναντάμε σε κρέατα, βούτυρο, γαλακτοκομικά προϊόντα και σε επεξεργασμένα τρόφιμα. Συνίσταται η ημερήσια πρόσληψη κορεσμένων λιπαρών να μην υπερβαίνει το 10% την ημερήσιας προσλαμβανόμενης ενέργειας. Μία καλή επιλογή τροφίμου δεν πρέπει να ξεπερνά τα 5 g ανά 100g  προϊόντος.

Υδατάνθρακες

Οι υδατάνθρακες αναγράφονται σε γραμμάρια (g). Υπάρχουν δυο κύριοι τύποι: σύνθετοι υδατάνθρακες ή αλλιώς φυτικές ίνες και απλοί ή αλλιώς σάκχαρα (τα συναντάμε ως γλυκόζη, φρούκτοζη, μαλτόζη, σιρόπια, δεξτρόζη κ.α). Προτιμάμε τα τρόφιμα που περιέχουν πάνω από 5 γραμμάρια φυτικών ινών ανά 100 γραμμάρια ενώ αντίστοιχα προτιμάμε τα τρόφιμα που περιέχουν λιγότερο από 5 γραμμάρια σακχάρων ανά 100 γραμμάρια για στέρεες τροφές ή 2,5 γραμμάρια σακχάρων ανά 100 ml για υγρές τροφές. Πηγές φυτικών ινών αποτελούν τα προϊόντα ολικής αλέσεως, τα φρούτα τα λαχανικά, τα όσπρια κ.α.

Πρωτεΐνη

Η πρωτεΐνη αναγράφεται σε γραμμάρια (g). Δεν υπάρχει μία συνιστώμενη αρχή για την περιεκτικότητα πρωτεΐνης στην επιλογή τροφίμου. Αυτό αξιολογείται και κρίνεται με βάση την ημερήσια πρόσληψη πρωτεΐνης του κάθε ανθρώπου. Γενικά ένα τρόφιμο με πάνω από 20g πρωτεΐνης θεωρείται πλούσιο σε αυτή.

Αλάτι

Το αλάτι βρίσκεται σε γραμμάρια (g). Η αυξημένη κατανάλωσή του αυξάνει τον κίνδυνο για υπέρταση. Στη διατροφική επισήμανση θα το βρείτε και ως νάτριο. Μία καλή επιλογή τρόφιμου ή ποτού αποτελεί ένα τρόφιμο που περιέχει από 3 και κάτω g αλατιού στα 100g.

Βιταμίνες και ιχνοστοιχεία

Βιταμίνες και ιχνοστοιχεία αναγράφονται όταν βρίσκονται σε σημαντική περιεκτικότητα στο προϊόν. (≥ 15% της συνιστώμενης ημερήσιας πρόσληψης).

Στα τρόφιμα συχνά εμπεριέχονται και άλλα στοιχεία που προστίθενται για συγκεκριμένους λόγους όπως η βελτίωση οργανοληπτικών χαρακτηριστικών. Ένα από αυτά τα στοιχεία είναι το φοινικέλαιο. Φυτικό έλαιο με ιδιαίτερα υψηλό ποσοστό σε κορεσμένα λιπαρά οξέα. Συναντάτε πιο συχνά στα αλείμματα ξηρών καρπών και στα γλυκά. Για λόγους υγείας, προτιμώνται τρόφιμα που δεν το περιέχουν.  Επιπλέον, τα πρόσθετα τροφίμων (τα βρίσκουμε με έναν αριθμό, στον οποίο αναγράφεται πρώτα το γράμμα Ε κεφαλαίο) που αποσκοπούν στη βελτίωση της παραγωγής, την εμφάνιση και την συντήρηση των τροφίμων ενοχοποιούνται ως επιβλαβή τόσο για την υγεία των παιδιών όσο και των ενηλίκων. Τέλος, αδρά, όταν στην αναγραφή των συστατικών αναγράφονται πολλά  στοιχεία και μη γνωστά, μάλλον το προϊόν αυτό έχει υποστεί αρκετή επεξεργασία και δεν αποτελεί μία ποιοτική επιλογή.

Συνοψίζοντας, η σωστή ανάγνωση και κατανόηση των ετικετών τροφίμων αποτελεί βασικό παράγοντα για τη διατήρηση της καλής υγείας. Πολλά τρόφιμα που διαφημίζονται ως «υγιεινά» ή παρουσιάζονται με ελκυστικό τρόπο μπορεί να περιέχουν υψηλά ποσοστά ζάχαρης, αλατιού, κορεσμένων λιπαρών ή πρόσθετων ουσιών, τα οποία δεν είναι εμφανή με την πρώτη ματιά. Η προσεκτική μελέτη των διατροφικών πληροφοριών και των συστατικών επιτρέπει στον καταναλωτή να κάνει πιο συνειδητές και υπεύθυνες επιλογές, αποφεύγοντας προϊόντα που ενδέχεται να επηρεάσουν αρνητικά την υγεία του μακροπρόθεσμα. Επομένως, η εκπαίδευση γύρω από τις ετικέτες τροφίμων είναι απαραίτητη, ώστε να μην παρασυρόμαστε από τη διαφήμιση, αλλά να βασίζουμε τις επιλογές μας σε αξιόπιστα και αντικειμενικά στοιχεία.